تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی؛ کدام بهتر است؟
انتخاب ضد آفتاب مناسب یکی از مهمترین بخشهای روتین مراقبت از پوست است. اما هنگام خرید ضد آفتاب ممکن است با اصطلاحاتی مانند ضد آفتاب فیزیکی، ضد آفتاب شیمیایی، ضد آفتاب مینرال، SPF و Broad Spectrum روبهرو شوید و ندانید کدام گزینه برای پوست شما مناسبتر است.
ضد آفتابهای فیزیکی و شیمیایی هر دو برای محافظت از پوست در برابر اشعه فرابنفش طراحی شدهاند، اما از نظر فیلترهای مورد استفاده، بافت، سازگاری با پوست و تجربه استفاده تفاوتهایی دارند.
در این مقاله بررسی میکنیم که تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی چیست، هرکدام چه مزایا و معایبی دارند و در نهایت کدام نوع ضد آفتاب بهتر است.
ضد آفتاب فیزیکی چیست؟
ضد آفتاب فیزیکی که با نام ضد آفتاب مینرال (Mineral Sunscreen) نیز شناخته میشود، از فیلترهای معدنی مانند زینک اکساید (Zinc Oxide) و تیتانیوم دیاکساید (Titanium Dioxide) استفاده میکند.
بر اساس توضیحات آکادمی پوست آمریکا، وجود زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید بهعنوان ماده فعال، یکی از نشانههای ضد آفتاب فیزیکی یا مینرال است.
این فیلترها میتوانند اشعه UV را جذب و همچنین بخشی از آن را پراکنده یا بازتاب کنند. بنابراین اصطلاح «ضد آفتاب فیزیکی» به سازوکار و نوع فیلترهای آن اشاره دارد.
ضد آفتاب شیمیایی چیست؟
ضد آفتاب شیمیایی از فیلترهای آلی برای جذب اشعه فرابنفش استفاده میکند. این فیلترها انرژی اشعه UV را جذب کرده و از رسیدن آن به پوست جلوگیری میکنند.
برخلاف تصور رایج، تفاوت ضد آفتاب شیمیایی و فیزیکی به این معنی نیست که یکی اشعه را جذب میکند و دیگری فقط آن را بازتاب میدهد. در واقع، هر دو نوع ضد آفتاب میتوانند بخشی از اشعه UV را جذب کنند و ضد آفتابهای مینرال علاوه بر جذب، میتوانند بخشی از اشعه را پراکنده یا بازتاب کنند.
مزایای ضد آفتاب فیزیکی چیست؟
ضد آفتابهای مینرال ویژگیهایی دارند که باعث میشود برای بعضی افراد انتخاب جذابی باشند.
۱. گزینه مناسب برای پوست حساس
اگر پوست حساسی دارید یا هنگام استفاده از بعضی ضد آفتابها دچار سوزش میشوید، ضد آفتابهای حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید میتوانند گزینه مناسبی باشند.
آکادمی پوست آمریکا برای پوست حساس و شرایطی که ضد آفتاب باعث سوزش یا تحریک میشود، استفاده از محصولاتی که فقط حاوی زینک اکساید و تیتانیوم دیاکساید هستند را پیشنهاد میکند.
۲. مناسب برای برخی افراد دارای پوست حساس
این نوع ضد آفتاب معمولاً انتخاب مناسبی برای افرادی است که پوستشان به برخی فیلترهای شیمیایی یا ترکیبات موجود در محصولات ضد آفتاب واکنش نشان میدهد.
البته «فیزیکی بودن» به معنی تضمین سازگاری با هر نوع پوست نیست و همچنان باید فرمولاسیون کلی محصول را در نظر گرفت.
۳. مناسب برای برخی کودکان
برای کودکان بالای ۶ ماه، آکادمی پوست آمریکا استفاده از ضد آفتابهایی با زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید را توصیه میکند، زیرا این ترکیبات احتمال تحریک کمتری دارند.
معایب ضد آفتاب فیزیکی چیست؟
با وجود مزایا، ضد آفتاب مینرال ممکن است برای همه ایدهآل نباشد.
ایجاد سفیدک روی پوست
یکی از مشکلات رایج بعضی ضد آفتابهای مینرال، باقی ماندن لایه سفید روی پوست است. این موضوع بهخصوص روی پوستهای تیرهتر بیشتر دیده میشود.
البته فرمولهای جدیدتر و ضد آفتابهای رنگی میتوانند این مشکل را کاهش دهند. آکادمی پوست آمریکا نیز استفاده از ضد آفتاب رنگی را برای کاهش سفیدک روی پوست پیشنهاد میکند.
بافت سنگینتر
برخی ضد آفتابهای مینرال ممکن است نسبت به انواع شیمیایی بافت غلیظتر یا سنگینتری داشته باشند.
البته این موضوع به فرمولاسیون محصول بستگی دارد و امروزه ضد آفتابهای مینرال سبک و مناسب استفاده روزانه نیز در بازار وجود دارند.
مزایای ضد آفتاب شیمیایی چیست؟
ضد آفتابهای شیمیایی نیز مزایای خاص خود را دارند.
۱. بافت سبکتر
بسیاری از ضد آفتابهای شیمیایی بافت سبک و روانی دارند و به همین دلیل برای استفاده روزانه، زیر آرایش یا افرادی که از حس سنگینی روی پوست خوششان نمیآید، جذاب هستند.
۲. سفیدک کمتر
از آنجا که بسیاری از ضد آفتابهای شیمیایی مانند ضد آفتابهای مینرال لایه سفید قابل مشاهدهای روی پوست ایجاد نمیکنند، میتوانند برای افرادی که با مشکل سفیدک مواجه هستند انتخاب مناسبی باشند.
۳. تنوع فرمولاسیون
ضد آفتابهای شیمیایی در انواع مختلفی مانند فلوئید، ژل، کرم و محصولات مناسب پوست چرب یا خشک تولید میشوند.
بنابراین پیدا کردن محصولی با بافت دلخواه در میان آنها معمولاً آسانتر است.
معایب ضد آفتاب شیمیایی چیست؟
مهمترین نکته در مورد ضد آفتاب شیمیایی، مسئله سازگاری آن با پوست است.
برخی افراد ممکن است با بعضی فرمولاسیونها احساس سوزش یا تحریک داشته باشند. اگر پوست حساسی دارید یا ضد آفتاب باعث سوزش چشم و پوست شما میشود، بهتر است فرمولاسیون دیگری را امتحان کنید.
آکادمی پوست آمریکا برای پوست حساس، محصولاتی با زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید و بدون عطر را پیشنهاد میکند.
ضد آفتاب فیزیکی بهتر است یا شیمیایی؟
پاسخ کوتاه این است: هیچکدام بهطور مطلق بهتر نیستند.
هر دو نوع ضد آفتاب میتوانند محافظت مؤثری در برابر نور خورشید ایجاد کنند. انتخاب بهتر به نوع پوست، حساسیت، سبک زندگی و ترجیحات شما بستگی دارد.
برای مثال، اگر پوست حساسی دارید و بعضی ضد آفتابها باعث سوزش میشوند، ضد آفتاب مینرال ممکن است انتخاب مناسبتری باشد.
در مقابل، اگر به دنبال یک ضد آفتاب بسیار سبک، بدون سفیدک و مناسب استفاده روزانه زیر آرایش هستید، ممکن است یک ضد آفتاب شیمیایی یا هیبریدی برایتان راحتتر باشد.
مهمترین نکته این است که محصولی انتخاب کنید که SPF 30 یا بالاتر، محافظت طیف گسترده و مقاومت در برابر آب داشته باشد و بتوانید آن را به مقدار کافی و بهطور منظم استفاده کنید.
ضد آفتاب فیزیکی برای چه پوستی مناسب است؟
پوست حساس
ضد آفتاب مینرال میتواند گزینه مناسبی برای پوستهای حساس باشد، بهخصوص محصولاتی که بدون عطر هستند.
پوست مستعد قرمزی
اگر پوست شما به محصولات مختلف واکنش نشان میدهد، فرمولهای سادهتر حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید ممکن است انتخاب بهتری باشند.
پوست کودکان
برای کودکان بالای ۶ ماه، محصولات حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید معمولاً گزینه مناسبی محسوب میشوند.
ضد آفتاب شیمیایی برای چه پوستی مناسب است؟
ضد آفتاب شیمیایی میتواند برای افرادی مناسب باشد که:
- بافت سبک را ترجیح میدهند.
- از سفیدک روی پوست خوششان نمیآید.
- به دنبال ضد آفتاب مناسب زیر آرایش هستند.
- پوستشان با فیلترهای شیمیایی سازگاری خوبی دارد.
- محصولی با جذب سریع میخواهند.
البته این موارد قطعی نیستند و فرمولاسیون هر محصول میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند.
ضد آفتاب فیزیکی برای پوست چرب بهتر است یا شیمیایی؟
برای پوست چرب نمیتوان گفت که همیشه ضد آفتاب شیمیایی بهتر است یا مینرال.
مهمتر از نوع فیلتر، بافت محصول و فرمولاسیون آن است.
اگر پوست چرب دارید، بهتر است محصولی با بافت سبک انتخاب کنید و در صورت مستعد بودن پوست به جوش، به عبارت Non-Comedogenic یا «غیرکومدونزا» توجه کنید. آکادمی پوست آمریکا نیز برای پوست چرب توصیه میکند به دنبال ضد آفتابهای غیرکومدونزا باشید.
ضد آفتاب فیزیکی برای پوست خشک بهتر است یا شیمیایی؟
در پوست خشک نیز هر دو نوع میتوانند مناسب باشند.
اگر پوست خشکی دارید، بهتر است به دنبال محصولی باشید که علاوه بر محافظت در برابر UV، بافت مرطوبکننده داشته باشد و باعث احساس کشیدگی نشود.
در اینجا نیز فرمولاسیون کلی محصول از صرفاً شیمیایی یا مینرال بودن آن مهمتر است.
ضد آفتاب مناسب پوست حساس؛ فیزیکی یا شیمیایی؟
برای پوست حساس معمولاً ضد آفتاب مینرال گزینه قابل بررسیتری است.
بهخصوص اگر هنگام استفاده از ضد آفتاب احساس سوزش یا تحریک دارید، میتوانید محصولی حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید و بدون عطر را امتحان کنید.
البته اگر مشکل پوستی جدی یا واکنشهای مکرر دارید، بهتر است برای انتخاب محصول مناسب با متخصص پوست مشورت کنید.
ضد آفتاب هیبریدی چیست؟
نوع دیگری از ضد آفتابها، ضد آفتاب هیبریدی است.
این محصولات ترکیبی از فیلترهای مینرال و شیمیایی دارند. هدف از چنین فرمولاسیونی میتواند استفاده از ویژگیهای هر دو گروه و ایجاد تعادل بین محافظت، بافت و تجربه مصرف باشد.
بنابراین هنگام خرید، علاوه بر دو گزینه فیزیکی و شیمیایی، میتوانید ضد آفتابهای هیبریدی را نیز بررسی کنید.
هنگام خرید ضد آفتاب به چه نکاتی توجه کنیم؟
صرفنظر از اینکه ضد آفتاب فیزیکی یا شیمیایی انتخاب میکنید، چند ویژگی اهمیت بیشتری دارند.
۱. SPF 30 یا بالاتر
آکادمی پوست آمریکا انتخاب ضد آفتابی با SPF 30 یا بالاتر را توصیه میکند.
۲. محافظت طیف گسترده
عبارت Broad Spectrum نشان میدهد محصول برای محافظت در برابر UVA و UVB طراحی شده است. SPF بهطور عمده شاخص محافظت در برابر UVB است، بنابراین برای محافظت در برابر UVA باید به ویژگی Broad Spectrum نیز توجه کنید.
۳. مقاومت در برابر آب
اگر شنا میکنید، ورزش میکنید یا زیاد عرق میکنید، ضد آفتاب مقاوم در برابر آب انتخاب مناسبتری است.
با این حال، هیچ ضد آفتابی کاملاً ضد آب نیست و محصولات مقاوم در برابر آب نیز باید طبق دستورالعمل تمدید شوند.
۴. سازگاری با نوع پوست
برای پوست چرب، محصول سبک و غیرکومدونزا و برای پوست خشک، محصول مرطوبکنندهتر میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
۵. راحتی استفاده
بهترین ضد آفتاب برای شما محصولی است که بتوانید مقدار کافی از آن را استفاده کنید و در طول روز نیز طبق نیاز تمدید کنید.
چگونه ضد آفتاب را درست استفاده کنیم؟
انتخاب ضد آفتاب مناسب تنها نیمی از ماجراست. روش استفاده نیز اهمیت زیادی دارد.
- ضد آفتاب را پیش از قرار گرفتن در معرض نور خورشید استفاده کنید.
- مقدار کافی روی قسمتهای در معرض نور بزنید.
- گردن، گوشها و پشت دستها را فراموش نکنید.
- هنگام قرار گرفتن در فضای باز، تقریباً هر دو ساعت آن را تمدید کنید.
- پس از شنا، تعریق زیاد یا خشک کردن پوست با حوله، طبق دستور محصول آن را تمدید کنید.
-
پس بالاخره کدام ضد آفتاب را انتخاب کنیم؟
اگر بخواهیم خیلی ساده تصمیم بگیریم:
پوست حساس یا مستعد سوزش:
ضد آفتاب مینرال حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید را بررسی کنید.پوست چرب:
به دنبال بافت سبک و غیرکومدونزا باشید؛ نوع فیلتر در اولویت دوم قرار میگیرد.پوست خشک:
ضد آفتاب با بافت کرمی و ترکیبات مرطوبکننده انتخاب کنید.استفاده روزانه و زیر آرایش:
ضد آفتابی را انتخاب کنید که بافت سبک و سازگاری خوبی با پوستتان داشته باشد.پوست تیره و نگرانی درباره سفیدک:
ضد آفتاب رنگی میتواند گزینه مناسبی باشد؛ آکادمی پوست آمریکا نیز برای کاهش white cast استفاده از ضد آفتاب رنگی را پیشنهاد میکند.جمعبندی
تفاوت ضد آفتاب فیزیکی و شیمیایی بیشتر در نوع فیلترهای فعال و فرمولاسیون محصول است. ضد آفتابهای فیزیکی یا مینرال معمولاً از زینک اکساید و تیتانیوم دیاکساید استفاده میکنند، در حالی که ضد آفتابهای شیمیایی از فیلترهای آلی مختلف بهره میبرند.
هیچکدام را نمیتوان بهطور مطلق بهترین ضد آفتاب دانست. برای بسیاری از افراد، بهترین گزینه محصولی است که SPF 30 یا بالاتر، محافظت طیف گسترده، مقاومت مناسب در برابر آب و سازگاری با نوع پوست داشته باشد و فرد بتواند آن را به مقدار کافی و بهطور منظم استفاده کند.
اگر پوست حساسی دارید یا هنگام استفاده از ضد آفتاب دچار سوزش میشوید، ضد آفتاب مینرال میتواند گزینه مناسبی برای بررسی باشد. اگر بافت سبک و بدون سفیدک برایتان مهم است، ضد آفتابهای شیمیایی یا هیبریدی ممکن است تجربه بهتری ایجاد کنند.
در نهایت، ضد آفتابی که هر روز و به شکل صحیح استفاده شود، از ضد آفتاب ایدهآلی که فقط گاهی استفاده میکنید، انتخاب کاربردیتری است.
